Stany lęku uogólnionego: charakteryzuje ciągłe zamartwianie się, nawet o najdrobniejsze rzeczy. Cokolwiek ma się zdarzyć, osoba z nerwicą lękową będzie się o to martwić. Towarzyszy temu uczucie wzmożonego napięcia, niepokój, objawy cielesne tj. kołatanie serca, drżenia rąk, potliwość, uczucie kluski w gardle, bóle mięśni, zaburzenia snu.
Zespół lęku napadowego (nazywany też napadami paniki): to nagłe, bardzo silne napady panicznego lęku, z towarzyszącym silnym strachem przed śmiercią, omdleniem lub utratą kontroli oraz nasilonymi objawami somatycznymi - dusznością, zawrotami głowy, przyspieszoną akcją serca itp. Napady są krótkotrwałe (kilkunastominutowe), ale mogą się powtarzać,
w znaczny sposób przyczyniając się do pogorszenia jakości życia osób na nie cierpiących.
Mogą również powodować obawę przed kolejnym napadem czyli tzw. lęk antycypacyjny
(lęk przed lękiem). Osoby z lękiem panicznym najczęściej trafiają do lekarzy pierwszego kontaktu lub nawet na izbę przyjęć szpitali z podejrzeniem np. zawału serca, gdyż napad paniki
czasem może sugerować zawał. W takich przypadkach dokładne badania nie wykazują żadnych odchyleń od normy, co jeszcze bardziej niepokoi pacjentów, gdyż nie rozumieją co się z nimi dzieje, a lekarze mówią im, że są zdrowi.
Lęk paniczny może wywołać zmiany zachowań
w codziennym życiu. Czasem osoby w obawie przed wystąpieniem napadu paniki rezygnują
z wielu aktywności (np. nie wychodzą sami z domu, nie chodzą sami do sklepu, marketu
czy kościoła, nie podróżują). W skrajnych przypadkach mogą stać się całkowicie uzależnieni
od pomocy najbliższych.
Lęk przed wychodzeniem z domu określa się terminem
agorafobia.
(z jęz gr. agora - rynek, fobia - lęk)
Fobia społeczna charakteryzuje się występowaniem silnego lęku w sytuacjach kontaktów
z innymi ludźmi. Osoba z lękiem społecznym odczuwa ogromny dyskomfort, zdenerwowanie,
a często nawet silne dolegliwości cielesne tj. kołatania serca, zawroty głowy, nudności, silne zaczerwienienie twarzy, towarzyszą temu liczne obawy, że zostanie skrytykowana, wyśmiana
lub skompromituje się w towarzystwie. Osoby takie często bardzo kontrolują swoje wypowiedzi, unikają wypowiadania się w towarzystwie lub w ogóle unikają przebywania wśród ludzi. Prowadzi to do znacznie obniżonego komfortu ich życia, mają problemy z podjęciem pracy zgodnej
ze swoimi kwalifikacjami, ograniczają grupę znajomych, co jeszcze bardziej nasila ich problem, gdyż tworzy się tzw. błędne koło lęku. Pierwsze objawy fobii społecznej najczęściej pojawiają
się w okresie dorastania i często trwają latami, powodując, że osoby zamiast korzystać z życia, wycofują się z niego.
Czym różni się fobia społeczna od zwykłej nieśmiałości ?
Nieśmiałość jest cechą charakteru. Nie powoduje ona tak znacznego dyskomfortu psychicznego
i objawów fizycznych. Ludzie nieśmiali nie mają tak dużych ograniczeń w funkcjonowaniu społecznym i pomimo swojej nieśmiałości nie wycofują się z aktywności społecznej.
Nerwica natręctw (inna nazwa: zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne, OCD z ang. obsessive-compulsive disorder). Jest to nerwica charakteryzująca się występowaniem natrętnych, uporczywych myśli (obsesje) i czynności przymusowych (kompulsje).
Natrętne myśli pojawiają się wbrew woli pacjenta, są przeżywane w sposób przykry, często traktowane przez samego pacjenta jako absurdalne, budzą wewnętrzny sprzeciw, a pacjenci próbują się im przeciwstawiać.
Czynności przymusowe to powtarzane wielokrotnie zachowania lub rytuały, które mają zapobiegać jakimś niechcianym wydarzeniom.
Na przykład:
-
osoba, która doznaje natręctw dotyczących obawy przed
zakażeniem, może odczuwać przymus wielokrotnego mycia rąk
(nawet kilkadziesiąt lub kilkaset razy na dobę), aby temu zapobiec.
-
osoba, której natręctwa dotyczą pozostawienia nie
wyłączonego żelazka, gazu, światła lub zamka do drzwi, może czuć
przymus wielokrotnego sprawdzania czy rzeczywiście tak się stało.
Sam fakt sprawdzenia przynosi tylko krótkotrwałą ulgę i po chwili czynność
ta musi być powtórzona.
W nasilonych przypadkach natręctwa są na tyle częste i silne, że uniemożliwiają prawidłowe funkcjonowanie lub pracę.